Dostum mu Düşmanım mı? Sessiz Rekabetin Zehirli Oyunu!
İçten gülümsüyor. Her zaferinde yanında. Her düşüşünde seni omzuna alıyor. En azından dışarıdan böyle görünüyor… Ama bir şey var. O minik bakış. O kısa suskunluk. O anlık konuyu değiştirme isteği. Hissediyorsun değil mi? Belki de yanında yürüdüğün kişi aslında seninle yarışıyor. Belki de bu “arkadaşlık” bir destek hikâyesi değil, örtük bir yarış podyumu!
Psikologların ve uzmanların altını çizdiği bu ilişki türüne “gizli rekabetçi arkadaşlık” deniyor. Hollywood yıldızlarından influencer dünyasına kadar birçok kişinin kurbanı olduğu bu sessiz savaşı sen de yaşıyor olabilirsin. Üstelik farkında bile olmadan!
Parlak Işıkların Altında Gölge Bırakanlar
Gelin şimdi bu ilişkileri detaylıca inceleyelim. Hani bazı insanlar vardır, seninle birlikte parlamayı tercih etmek yerine sen parladıkça söner gibi olurlar. Sanki senin yükselişin, onların inişi gibidir. Onların gözünde başarı sıfır toplamlı bir oyundur: Sen kazanırsan, onlar kaybeder!
Mesela yeni bir işe girdiğinde, onlar da aniden LinkedIn paylaşımlarıyla sahaya çıkar. Sevgilinden romantik bir hediye aldığında, onların partneri “daha büyük” bir jestle karşına dikilir. Kısacası onların mottosu nettir: “Sen ne yaparsan yap, ben daha iyisini yaparım!”
Kıskançlık Değil Bu – Bu Başka Bir Şey!
Kıskanmak insani bir histir. Ancak rekabetçi bir arkadaş kıskanmaz. O, kendi rekabetini seninle senin haberin olmadan başlatır. Kıskanmak pasiftir; oysa rekabet etmek harekete geçirir. Sinsi bir oyun başlar: Taklitler, gölgede bırakma çabaları, pasif-agresif yorumlar…
“Yeni saç rengin cesur olmuş, ben yapsam palyaçoya benzerdim!” diyen o ses var ya, işte o yorumun altında sadece gülücük yok. Bir doz küçümseme, bir doz yargı ve bolca rekabet var!
Senin Başarın = Onların Sessizliği
Gerçek arkadaş, başarılarında seninle birlikte ağlayan, kahkaha atan, kutlama yapan kişidir. Rekabetçi arkadaş ise kutlamalarda nedense “meşgul” olur. “Tebrikler” mesajı ya hiç gelmez ya da iki kelimeyle geçiştirilir. Kutlamaların, onların iç dünyasında bir kıyaslama savaşına dönüştüğü kesindir. Çünkü senin kazancın, onun kendini sorgulaması demektir.
Ve bu tür arkadaşlık ilişkileri, kişinin özgüvenini sessizce kemirir. İçini içten içe boşaltır. Kendini yeterince iyi hissedememeye başlarsın. Sanki hep bir adım geridesindir. Ama bu senin yetersizliğinden değil; karşı tarafın durmaksızın seni geçme arzusundan kaynaklanır.
Rekabeti Gizleyen 5 Sessiz Alarm
-
Sözde Tebrikler: “Ne güzel… ama ben olsam şöyle yapardım.”
-
Kıyas Cümleleri: “Senin sevgilin bunu yaptıysa, benimki geçen hafta daha fazlasını yaptı.”
-
Görmezden Gelme: “Terfi mi ettin? Aaa ben fark etmemişim.”
-
Sahne Çalma: Kutlamalarda hep kendi hikâyelerini anlatma çabası.
-
Sınır İhlalleri: Hayatındaki gelişmeleri senden önce anlatmaya çalışma.
Bu Bir Yarış Değil!
Psikologlar bu tür ilişkilerde sınır çizmenin altını çiziyor. Öncelikle duyguların geçerli olduğunu kabul etmek önemli. İçinden gelen “Rahatsız oluyorum” hissi, yabana atılacak bir şey değil. Bu kişilerle yüzleşmek bazen çözüm olabilir, bazen de sessizce uzaklaşmak gerekebilir.
Çünkü gerçek dostluk, rekabet değil dayanışma demektir. Kazanırken seni omzuna alan, kaybederken elinden tutan, sen düşerken yanında diz çöken bir kişi varsa yanında… İşte o zaman gerçek bir arkadaşın vardır. Ama eğer her başarında sessizleşen, her sevincinde gölgede kalmaya tahammül edemeyen bir kişi varsa hayatında, belki de artık o ilişkiyi gözden geçirmenin zamanı gelmiştir.
Peki Senin Çevrende Böyle Biri Var mı?
Şimdi dürüst olalım. Yukarıda anlattığımız profilde bir arkadaş geliyor mu aklına? Belki de yıllardır dostum dediğin kişiyle aslında gizli bir mücadele içindesin. Ama unutma: Rekabet duygusu doğal olabilir ama gizli düşmanlık dostluk değildir. Ve sen, gerçek dostluğu hak ediyorsun.
İşte dikkat çekici analizlerinden biri olan bu yazı, dostluk maskesi takan gizli rekabetçilere spot ışığını tutuyor. Belki de artık gözlüğü takma zamanı geldi: Çünkü bazı “dostluklar”, kalpte değil gölgelerde yaşar.
